Wydanie specjalne Norymberga 
Materiał z kwartalnika Po prostu 
(www.po-prostu.info)

WPADNIJMY DO KRAKOWA - W NORYMBERDZE!

Tak zgadza się, ale sprecyzujmy: zapraszam na wypad do średniowiecznej baszty, która była niegdyś częścią murów obronnych miasta Norymbergi, a obecnie stanowi siedzibę Domu Krakowskiego, dynamicznie działającej instytucji odznaczającej się różnorodnym i ciekawym programem.

Skąd i dlaczego w Norymberdze? Nieliczni wiedzą, że miasta Kraków i Norymberga już od XIV wieku były powiązane ścisłymi więzami gospodarczymi. W ślad za kupcami i handlarzami podążyli do Krakowa artyści, tacy jak norymberski rzeźbiarz Wit Stwosz, któremu Kraków zawdzięcza słynny ołtarz w Kościele Mariackim, malarz Hans Dürer i wielu innych, którzy w przeciągu kolejnych wieków także przyczynili się do pogłębienia kontaktów między obydwoma miastami. Wartym przypomnienia jest zainicjowana przez Norymbergę akcja pomocy na rzecz mieszkańców Krakowa po ogłoszeniu stanu wojennego w 1981 roku, w ramach której przekazano Polakom lekarstwa, żywność oraz artykuły sanitarne.

Sensacją na skalę międzynarodową była światowa premiera sztuki Tadeusza Kantora "Niech szczezną artyści", która miała miejsce oczywiście ...w Norymberdze i została sfinansowana przez miejscowego bankiera Karla Gerharda Schmidta - notabene pierwszego konsula honorowego Polski w Niemczech. Odwieczne więzi obydwu miast zostały formalnie potwierdzone podpisanym w 1979 r. "ramowym porozumieniem o współpracy". Miastom nadano rangę "miast bliźniaczych", a ich partnerstwo zostało w 1996 roku uwieńczone otwarciem "bliźniaczych" instytucji: Domu Norymberskiego w Krakowie i Domu Krakowskiego w Norymberdze.

Dom Krakowski jest usytuowany w malowniczej baszcie położonej w historycznym centrum Norymbergi, która niegdyś stanowiła część murów obronnych miasta. Znalazły w niej miejsce następujące instytucje reprezentujące kulturę Krakowa i Polski: Centrum Kultury Domu Krakowskiego, Stowarzyszenie "Wieża Krakowska" oraz Towarzystwo Polsko-Niemieckie we Frankonii. Każda z instytucji odznacza się odrębnym profilem działalności, jednak wiele imprez - jak na przykład coroczny Jarmark Bożonarodzeniowy - jest organizowanych wspólnie.

Przyjrzyjmy się najpierw samej lokalizacji. Naszą wizytę zaczynamy "od góry", czyli od pełnego zakamarków poddasza baszty, na którym znajduje się galeria. W ramach comiesięcznie zmienianej ekspozycji, wystawiane są tutaj prace współczesnych artystów polskich, głównie Krakowian. Odczyty, spotkania i koncerty odbywają się piętro niżej, w reprezentatywnej Sali Klutentretera (nazwanej na cześć sponsora), z której roztacza się wspaniały widok na panoramę Norymbergi. Imprezy poświęcone literaturze obejmują zarówno wieczory na temat klasycznej literatury polskiej, jak i wieczory autorskie, na które zapraszani są wybitni autorzy polscy, tacy jak: Adam Zagajewski, Ryszard Krynicki i Paweł Huelle. Również muzyczny program Domu powinien zadowolić nawet najbardziej wybrednych melomanów, w Domu gościli między innymi: Agnieszka Osiecka, Wojciech Młynarski i zespół klezmerski "Ira un klezmorim".

Grażyna Wanat jest od 2004 r. kierownikiem Centrum Kultury Domu Krakowskiego, jednej z trzech instytucji zlokalizowanych w Domu. Na organizowane przez nią imprezy zapraszani są głównie Krakowianie, ale także artyści z innych miast: "Udało nam się przekonać przedstawicieli miasta Krakowa, że promowanie kultury ogólnopolskiej również wspaniale wpisuje się w profil naszej działalności". Wynikiem tej decyzji programowej jest bogaty i imponująco różnorodny program Domu. W tym kontekście godnym wymienienia jest Tydzień Filmu Polskiego, który odbędzie się po raz drugi w kwietniu 2007 r. we współpracy z kinem Cinecitta. W ramach tegorocznego pokazu będzie można obejrzeć między innymi filmy, takie jak: Mój Nikifor, Oda do radości, Palimpsest. W maju w Domu Krakowskim będą gościli popularni autorzy Dorota Masłowska i Wojciech Kuczok oraz Igor Falecki, 4-letni perkusista z Gdańska, którego popisy perkusyjne wprawiają w osłupienie nawet najlepszych muzyków.

Działalność Centrum wspiera Stowarzyszenie "Wieża Krakowska", które powstało w 1995 r., uzupełniając jego program o wieczory literackie i muzyczne, wystawy, koncerty oraz seanse filmowe. "Każdy robi co innego, ale wzbogacamy się wzajemnie", mówi pan Martin Pajer, pierwszy przewodniczący Stowarzyszenia. "Organizujemy również imprezy dla Polonii, np. Wigilię, generalnie staramy się jednak dotrzeć do niemieckich mieszkańców Norymbergi. To się chyba nam udaje, bowiem większość przypadkowych przechodniów zapytanych o drogę do Domu, wie gdzie się on znajduje." W drugim kwartale jednym z ciekawszych wydarzeń będzie wieczór poświęcony Ryszardowi Kapuścińskiemu (18 kwietnia), który jest organizowany wspólnie z Towarzystwem Polsko-Niemieckim we Frankonii, kolejną instytucją zlokalizowaną w Domu.

Towarzystwo Polsko-Niemieckie we Frankonii powstało 30 lat temu. Na początku organizacja ta zrzeszała głównie niemieckich członków pochodzących z byłych niemieckich, a dzisiejszych polskich terenów, którzy w ramach swojej działalności świadomie dystansowali się od rewizjonistycznej postawy niemieckiego Związku Wypędzonych, działając na rzecz pojednania Polaków i Niemców. W ostatnich latach przybyło wielu młodych Polaków, "co nas oczywiście bardzo cieszy, ponieważ jednym z naszych celów są bezpośrednie spotkania i wspólna działalność Polaków i Niemców" - mówi Froben Dietrich Schulz, pierwszy przewodniczący Towarzystwa. "Chcemy dotrzeć do jak największej liczby Niemców, wzbudzić ich zainteresowanie Polską oraz szerzyć wiedzę o tym kraju, stwierdziliśmy mianowicie podstawowe braki w tym zakresie" - kontynuuje pan Schulz. Towarzystwo organizuje koncerty polskich muzyków (głównie jazzowe), wieczory literackie i tematyczne poświęcone kwestiom politycznym i gospodarczym oraz pokazy slajdów. Instytucja ta przeznacza corocznie ponadto określoną kwotę na wsparcie dwóch studentów polskich studiujących w Norymberdze.

Średniowieczna baszta Domu Krakowskiego kryje jeszcze trzy inne atrakcje: usytuowane na parterze biuro turystyczne "Polenreisen", centrum informacyjne miasta Krakowa, polską restaurację Kopernikus (na pierwszym piętrze) oraz bardzo popularny wśród młodzieży ogródek piwny przy baszcie.

Zapraszam do Domu Krakowskiego - miniaturowej Polski w niemieckiej baszcie gościnnego miasta Norymbergi!

Aleksandra Kwaśnik

http://www.krakauer-haus.de/
http://www.krakauer-haus.de/dpg.htm
http://www.krakauer-turm.de/
http://www.polenreisen-nuernberg.de/
www.restauration-kopernikus.de